Trong bối cảnh nhu cầu giao thương, đi lại của người dân tăng cao dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm, nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm xâm nhập qua biên giới luôn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Trước thực tế đó, Trung tâm Kiểm dịch quốc tế Quảng Ninh đã và đang chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm dịch y tế, chủ động giám sát, kiểm soát dịch bệnh tại cửa khẩu, góp phần bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng.
Quảng Ninh là địa bàn có nhiều cửa khẩu đường bộ, đường biển và cảng hàng không quốc tế; lưu lượng người, phương tiện và hàng hóa xuất nhập cảnh lớn. Năm 2025, Trung tâm đã thực hiện kiểm tra, giám sát theo quy định và duy trì kiểm dịch thường xuyên, liên tục; khối lượng kiểm dịch ghi nhận rất lớn, với hơn 4,18 triệu lượt người nhập cảnh và hơn 4,23 triệu lượt người xuất cảnh qua địa bàn. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cao đối với công tác kiểm dịch, nhất là trong các dịp cao điểm lễ, Tết, khi nguy cơ dịch bệnh xâm nhập gia tăng.
Đáng chú ý, thời gian cận Tết và mùa lễ hội, hoạt động du lịch sôi động trở lại, lượng khách trong và ngoài nước đến Quảng Ninh tăng, kéo theo yêu cầu siết chặt giám sát y tế, kịp thời phát hiện nguy cơ dịch bệnh mới nổi, tái nổi. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn nhưng tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40-75%; hiện chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah.
Vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ chủ yếu qua dơi ăn quả), qua thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm vi rút; đồng thời cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh khoảng 4-14 ngày, với biểu hiện ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah, song nguy cơ xâm nhập qua hoạt động xuất nhập cảnh vẫn được ngành Y tế theo dõi sát sao.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế và Sở Y tế Quảng Ninh, Trung tâm Kiểm dịch quốc tế Quảng Ninh đã chủ động xây dựng và triển khai các phương án phòng, chống dịch dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; tăng cường giám sát dịch bệnh tại các cửa khẩu; sẵn sàng các kịch bản đáp ứng khi phát hiện trường hợp nghi ngờ. Đồng thời, Trung tâm duy trì phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên ngành như Biên phòng, Hải quan, Công an, Cảng vụ, Hàng không trong trao đổi thông tin, xử lý kịp thời các tình huống y tế phát sinh.
Tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, nơi đón nhiều tàu khách quốc tế trong dịp đầu năm, công tác kiểm dịch y tế được tăng cường với tinh thần chủ động, nghiêm túc. Lực lượng kiểm dịch y tế có mặt từ sớm, tổ chức kiểm tra, giám sát ngay khi tàu cập cảng, bảo đảm vừa tạo thuận lợi cho hành khách, vừa kiểm soát chặt nguy cơ dịch bệnh. Gần đây, tàu chở hành khách PIANO LAND nhập cảnh từ Hồng Kông (Trung Quốc) đến cảng, đưa theo 414 du khách quốc tế cùng 435 thuyền viên. Trung tâm đã triển khai sàng lọc y tế theo quy trình, giám sát tình trạng sức khỏe của hành khách và thuyền viên, kiểm tra thân nhiệt, khai thác thông tin y tế cần thiết; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng phương án xử trí, phối hợp chuyển tuyến trong trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường.
Cùng với giám sát người, Trung tâm còn chú trọng kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác tại cửa khẩu. Các hoạt động giám sát trung gian truyền bệnh như chuột, bọ chét trên chuột; xử lý y tế, phun hóa chất diệt côn trùng được triển khai theo kế hoạch và tăng cường trong những thời điểm nguy cơ cao, góp phần hạn chế nguy cơ lây truyền mầm bệnh từ môi trường.
Trong năm 2026, Trung tâm tiếp tục đặt mục tiêu phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời, không để dịch bệnh truyền nhiễm xâm nhập qua cửa khẩu; bảo đảm 100% đối tượng thuộc diện kiểm dịch y tế được kiểm tra, giám sát và xử lý theo đúng quy định. Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, phương châm được quán triệt là “chủ động – nghiêm ngặt – linh hoạt”, kiểm soát chặt nguy cơ dịch bệnh nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi, thông suốt cho hoạt động xuất nhập cảnh, du lịch và giao thương.
Lê Trần – Theo báo Quảng Ninh
