Luật Luật sư được thông qua vào năm 2006 và sửa đổi vào năm 2013. Đến nay, luật đã tạo hành lang pháp lý cho luật sư và tổ chức hành nghề luật phát triển cả về số lượng và chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Bộ Tư pháp, sau 19 năm triển khai Luật Luật sư, bối cảnh trong nước đã có nhiều thay đổi. Tính từ năm 2007 đến ngày 30/9/2025, số lượng luật sư hành nghề tăng từ 4.161 lên 21.217 luật sư. Trung bình mỗi năm, số lượng luật sư tăng thêm gần 1.000 luật sư. Cả nước đã phát triển gần 5.000 tổ chức hành nghề luật sư,101 tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài, 32 chi nhánh của công ty luật nước ngoài và hơn 300 luật sư nước ngoài.
Tổ chức, quy mô và chất lượng hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư đã bài bản, chuyên nghiệp hơn. Một số tổ chức hành nghề luật sư có xu hướng hoạt động chuyên sâu trong các giao dịch đầu tư, mua bán – tái cấu trúc doanh nghiệp, thị trường vốn, sở hữu trí tuệ, hàng hải, logistics; tham gia tranh tụng và trọng tài thương mại có yếu tố nước ngoài và có xu hướng “quốc tế hóa”; phát triển thị trường ra nước ngoài; tuyển dụng luật sư nước ngoài làm việc…
Số liệu cũng cho thấy từ năm 2007 – tháng 9/2025, các luật sư đã tham gia 1.681.791 vụ, việc (trong đó có 354.188 vụ việc tố tụng). Hoạt động tham gia tố tụng của luật sư đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo.
Hoạt động tư vấn pháp luật cho doanh nghiệp, tổ chức trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại quốc tế đã từng bước tạo được tín nhiệm trên thị trường dịch vụ pháp lý trong khu vực, có thể cạnh tranh với các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài…
Tuy nhiên, bên cạnh đó, Luật Luật sư bộc lộ một số hạn chế, bất cập như chất lượng luật sư chưa đồng đều; tình trạng cá nhân, tổ chức không phải là luật sư nhưng cung cấp dịch vụ như luật sư vẫn tồn tại ở nhiều địa phương. Một số quy định không thống nhất hoặc không còn phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội…
Do đó, việc sửa đổi luật là cần thiết để tiếp tục tạo cơ sở pháp lý cho việc phát triển tổ chức và hoạt động của luật sư phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, thông lệ quốc tế.
ĐỀ XUẤT 3 NHÓM CHÍNH SÁCH LỚN
Ngày 23/1, Bộ Tư pháp chủ trì họp tổ soạn thảo hồ sơ chính sách Luật Luật sư (sửa đổi). Thừa ủy quyền của Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Xuân Hồng chủ trì cuộc họp. Dự thảo đề xuất 03 nhóm chính sách lớn, gồm:
Chính sách 1: Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; hoàn thiện cơ chế bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề của luật sư.
Cụ thể, bổ sung tiêu chuẩn có “bản lĩnh chính trị vững vàng” và giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn “Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt”; sửa đổi quy trình trở thành luật sư; bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư; rà soát các đối tượng được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư và quy định các đối tượng này phải tham dự khóa đào tạo nghề luật sư 6 tháng.
Về kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề luật sư, dự thảo Luật quy định thành lập Hội đồng thi luật sư với sự tham gia của Bộ Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư. Đồng thời, rà soát bổ sung các quyền, nghĩa vụ của luật sư; quy định viên chức làm việc trong cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư khi bảo đảm một số điều kiện nhất định.
Chính sách 2: Phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tổ chức hành nghề luật sư hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân.
Mục tiêu nhằm phát triển thị trường dịch vụ pháp lý gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam; khắc phục tình trạng các cá nhân, tổ chức không phải là luật sư nhưng cung cấp dịch vụ pháp lý như luật sư; khuyến khích việc nội địa hóa các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam…
Chính sách 3: Đổi mới quản lý Nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số; nâng cao năng lực, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.
Đặc biệt, Bộ Tư pháp đề xuất nhiều quy định để phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch.
Cụ thể, bổ sung quyền của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư được ký hợp đồng vụ việc hoặc hợp đồng tư vấn thường xuyên cho cơ quan, doanh nghiệp nhà nước để tư vấn chính sách, tham gia giải quyết các tranh chấp quốc tế, dự án phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ lợi ích công, lợi ích của Nhà nước.
Quy định thống nhất, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến thành lập, hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam, tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam…
TH: Minh Trang
